U helpt een vriend met de verhuizing. Samen tilt u een kast de trap af, of u staat op een steiger om een muur te verven. Het werk gaat vlot en het is gezellig, tot het misgaat en u letsel oploopt.
Bij een vriendendienst is niet vanzelfsprekend wie de schade draagt. Is uw vriend aansprakelijk omdat hij of zij de klus organiseerde, of draagt u als vrijwillige helper zelf het risico? Wie is aansprakelijk voor letselschade wanneer u een vriend helpt met klussen?
Aansprakelijkheid bij een vriendendienst
Aansprakelijkheid voor letselschade is geregeld in artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek, de zogeheten onrechtmatige daad. Iemand is pas aansprakelijk als diegene onzorgvuldig heeft gehandeld en dat gedrag hem of haar redelijkerwijs kan worden toegerekend.
Bij een vriendendienst ligt dat anders dan bij een professionele samenwerking. U en uw vriend zijn geen van beiden professionele vakmensen, en dat weet u vooraf. De rechtspraak weegt daarom mee dat een ongeval bij dit soort klussen een reëel risico is, ook zonder dat iemand iets fout doet. Pas als het gevaar van een ongeval zo groot was dat uw vriend zich van het gedrag had moeten onthouden, is er sprake van onrechtmatig handelen.
Ongelukkige samenloop van omstandigheden: het verhuizende zussen-arrest
Deze afweging komt terug in een zaak van de Hoge Raad, ook wel het verhuizende zussen-arrest genoemd. Twee zussen tilden tijdens een verhuizing samen een linnenkast de trap af. Op de trap maakte een van de zussen een verkeerde beweging, waardoor de arm van de ander bekneld raakte. Het letsel was zo ernstig dat de arm moest worden geamputeerd.
De Hoge Raad oordeelde dat enkel de mogelijkheid van een ongeval bij dit soort werk het gedrag niet onrechtmatig maakt. Het ongeval werd toegeschreven aan een zogeheten ongelukkige samenloop van omstandigheden, niet aan schuld van de zus die de kast liet kantelen. Aansprakelijkheid ontbrak dus, ondanks het zware letsel.
Wanneer is de ander wel aansprakelijk?
Niet elk ongeval tijdens een vriendendienst blijft zonder gevolgen voor de veroorzaker. Handelt uw vriend roekeloos of duidelijk ondoordacht, dan kunt u hem of haar alsnog met succes aansprakelijk stellen. Denk aan een steiger die niet was vastgezet, gereedschap dat niet meer goed werkte, of een instructie die bewust werd genegeerd.
Dat u als vrijwillige helper meewerkt, betekent niet dat u geen zorgvuldige voorbereiding of samenwerking van vrienden mag verwachten. Speelde uw eigen aandeel ook een rol bij het ongeval, dan verdeelt de rechter de schade naar rato op grond van artikel 6:101 BW, de zogeheten eigen-schuldregeling.
Aansprakelijkheidsverzekering en de vriendendienstclausule
Soms bevat een particuliere aansprakelijkheidsverzekering een vriendendienstclausule. Deze clausule keert wel uit bij letselschade die is ontstaan tijdens onbetaalde hulp, zoals klussen of verhuizen, ook als er geen aansprakelijkheid is vastgesteld. Het uitgekeerde bedrag kent vaak een vast maximum en verschilt per verzekeraar en polis.
Informeer daarom altijd of uw vriend een aansprakelijkheidsverzekering heeft, en of deze een vriendendienstclausule bevat. Is dat het geval, dan loopt de afwikkeling van uw schade via de verzekeraar, en hoeft u uw vriend zelf niet aansprakelijk te stellen.
Welke schade kunt u claimen?
Het komt voor dat de politie niet kan achterhalen wie de aanrijding heeft veroorzaakt. De dader blijft onbekend. In dat geval kan een letselschade specialist u helpen bij het indienen van een claim bij het Waarborgfonds Motorverkeer. Deze stichting is opgericht voor slachtoffers die schade oplopen door het toedoen van een onbekende bestuurder.
Het Waarborgfonds Motorverkeer behandelt uw zaak op dezelfde manier als een verzekeraar dat zou doen. Dat betekent dat er moet worden aangetoond wat er is gebeurd en welke schade daaruit volgt. Win daarom altijd advies in voordat u een claim bij het Waarborgfonds Motorverkeer indient, zodat u geen onderdelen van uw schadevergoeding na een aanrijding misloopt. Je kunt op de website van het Waarborgfonds zelf een check doen om te bekijken of je bij het fonds terecht kunt voor schade.
Wat doet u na een ongeluk tijdens een vriendendienst?
- Bel 112 bij ernstig letsel of breng uzelf eerst in veiligheid.
- Zoek zo nodig direct medische hulp, ook bij klachten die aanvankelijk mild lijken.
- Leg alles vast: maak foto’s van de situatie en bewaar berichten over de klus.
- Vraag eventuele omstanders om hun contactgegevens en een korte verklaring.
- Informeer of uw vriend een aansprakelijkheidsverzekering heeft en of deze een vriendendienstclausule bevat.
- Onderteken niets bij de verzekeraar voordat u juridisch advies hebt gekregen.
Heeft uw vriend geen aansprakelijkheidsverzekering, of wordt de aansprakelijkheid ontkend? Dan bekijken wij samen met u of uw eigen inboedel- of ongevallenverzekering uitkomst biedt, en welke stappen daarna nog mogelijk zijn.
Waarom Joosten Advocaten inschakelen?
Wij begrijpen dat u ertegen opziet om een vriend aansprakelijk te stellen na een vriendendienst. Toch hoeft dat de vriendschap niet in de weg te staan: bij een geldige aansprakelijkheidsverzekering verloopt de zaak grotendeels buiten uw vriend om. Onze letselschadeadvocaten beoordelen uw situatie zonder die relatie onnodig op scherp te zetten, en zoeken naar de mogelijkheden die er wél zijn, bijvoorbeeld via de aansprakelijkheidsverzekering van uw vriend.
Neem contact op met ons voor een gratis en vrijblijvend gesprek. Wij helpen u verder.
Veelgestelde vragen over aansprakelijkheid bij een vriendendienst
Ben ik als vrijwillige helper zelf aansprakelijk voor mijn eigen letsel?
In veel gevallen draagt u als helper zelf het risico van een ongeval tijdens een vriendendienst. De rechtspraak gaat ervan uit dat u wist dat u geen professionele hulp inschakelde en dat een ongeval daarbij kan gebeuren.
Wat is een ongelukkige samenloop van omstandigheden?
Een ongelukkige samenloop van omstandigheden houdt in dat een ongeval is ontstaan zonder dat iemand onzorgvuldig heeft gehandeld. Bij vriendendiensten neemt de rechter dit al snel aan, zoals blijkt uit het verhuizende-zussen arrest.
Wat als mijn vriend geen aansprakelijkheidsverzekering heeft?
Zonder aansprakelijkheidsverzekering en zonder aansprakelijkheid van uw vriend, draagt u de schade doorgaans zelf. Controleer of uw eigen inboedel- of ongevallenverzekering dekking biedt.